Flash Vijesti

Prezentovan prvi Crnogorsko-romski i Romsko-crnogorski rječnik

U Ministarstvu za ljudska i manjinska prava danas je prezentovan prvi Crnogorsko-romski i Romsko-crnogorski rječnik. Rječnik je djelo autora Ljatifa Demira, Nevsije Durmiš i Fatime Demir. Rječnik je proizvod nastojanja da se naučno i sistematski predoči i opiše leksičko bogastvo romskog jezika.

Ovim povodom javnosti su se obratili ministar za ljudska i manjinska prava dr Suad Numanović, direktorica Zavoda za udžbenike I nastavna sredstva Zoja Bojanić-Lalović, urednica Lida Vukmanović-Tabaš i potpredsjednik Romskog savjeta Muhamed Uković.

sadasdasdsdadad

Poštovanje manjinskih prava i prava marginalizovanih grupa u društvu tema je koja zaokupljuje opštu pažnju svih. Romi su nesvakidašnji narod kojem je na neki način ceo svijet domovina, akoji su opet veoma vezani za svoju kulturu i način življenja

Kod nas, u Crnoj Gori, najprije su se naselili u primorskoj regiji. Pet vijekova unazad, od prvih nastanjenja, pripadnici ove zajednice žive na crnogorskom prostoru kao neizostavni dio etničke i demografske strukture crnogorskog društva. Većina Roma, 63,7% stalno nastanjenih u Crnoj Gori, prisutno je već nekoliko generacija na ovom tlu.

Za Rome kultura se ogleda u jeziku, muzici, religiji i mitovima. Romski jezik jedina je “knjiga” koju su Romi ponijeli iz matične Indije.

Njihov jezik je inventar materijalne i duhovne kulture kojoj su nekada pripadali, a koji istovremeno sadrži elemente kulture drugih naroda sa kojima su dolazili u dodir tokom svoje seobe. Većina Roma govori neku od varijanti romskog jezika.

Romski jezik je jedan od suštinskih elemenata nacionalnog i kulturnog identiteta Roma i iz tih razloga negiranje ili osporavanje romskog jezika u bilo kom obliku predstavlja negiranje i osporavanje identiteta Roma njihovih ljudskih prava i sloboda koja su im zagarantovana svim međunarodnim dokumentima.

Crnogorsko-romski i Romsko-crnogorski rječnik predstavlja osnov za standardizaciju romskog jezika, te je od izuzetne važnosti da postane sastavni dio kulture i identiteta romske nacionalne zajednice.

Ovaj rječnik, koji je temelj za dalji razvoj romskog jezika, doprinijeće nesumnjivo razvoju romske zajednice, jer će biti osnova za obrazovanje i samoobrazovanje ljudi koji žele da se uključe u jezički idiom sredine.

Ukovič   se zahvalio Ministrastvu za ljudska i manjinska prava i aktuelnom Ministru gospodinu Suadu Numanoviću na ovom projektu, apelujući da se nastavi sa ovakvom praksom i na ostale oblasti, koje su od vitalnog  značaja za  integraciju romske zajednice u Crnoj Gori.

On  je dalje kazao da je romski jezik je sastavni dio nacionalnog i kulturnog identiteta Roma. Jezik je dio kulturnog života ljudi  i neotuđivi dio njihovog kulturnog razvoja.  Prosto rečeno jezik je duša jednog naroda, istovremeno i  njjači odbrambeni mehanizam od moguće asimilacije.

Institucije Crne Gore,  konkretno Ministrastvo za ljudska i manjinska prava je prepoznalo ovaj problem i pristupila rješenju ovog problema na način što su preduzete konkretne mjere,  koje su imale za cilj izradu i štampanje prvog romskog rječnika u crnoj gori.

Bez afirmacije jezičkog identiteta, Romi ne mogu stvoriti kolektivnu, kulturnu i nacionalnu integraciju. Tu prije svega mislim da  se u dogledno vrijeme  stvore sistemska rješenja,  na  pravo korišćenja maternjeg jezika u svim aspektima, u cilju osnivanja naučnih i kulturnih institucija kao i izdavačke  delatnosti, a  sve u cilju opšteg poboljšanja položaja Roma u Crnoj Gori.

Novinar: U.M

 19.11.2015.



 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*