Flash Vijesti

Predsjednik Crne Gore Filip Vujanović primio delegaciju Svjetske organizacije Roma i predstavnike Romskog savjeta

 

Predstavnici  Svjetske organizacije Roma  su ovih dana bili u radnoj posjeti Crnoj Gori. Tom prilikom ih je primio i Predsjednik Crne Gore Filip Vujanović, sastanku su prisustvovali i predstavnici Romskog savjeta. Delegaciju Svjetske organizacije Roma su činili: Predsjednik Jovan Damjanović, generalni  sekretar Bajram Haliti i  Zlatomir Jovanović. U ime dečegacije Romskog savjeta, sastanku su prisustvovali Predsjednik Isen Gaši, podpredsjednik Muhamed Uković i sekretar Ana Popović.

Predsjednik Crne Gore Filip Vujanović  je naglasio da je Crna Gora, u skladu sa Ustavom, potvrđenim i objavljenim međunarodnim ugovorima i opšteprihvaćenim pravilima međunarodnog prava, obezbeđuje manjinskim narodima i drugim manjinskim nacionalnim zajednicama, odnosno njihovim pripadnicima, zaštitu ljudskih prava i sloboda garantovanih svim građanima, kao i zaštitu posebnih manjinskih prava i sloboda.

Crna Gora će razvijati i unapređivati izučavanje istorije, tradicije, jezika i kulture manjinskih naroda i drugih manjinskih nacionalnih zajednica. U skladu sa ovim zakonom i prihvaćenim međunarodnim obavezama, nadležni organi obezbeđuju zaštitu kulturne baštine manjinskih naroda i drugih manjinskih nacionalnih zajednica i njihovih pripadnika.

Vujanović je konstatovao da je  Crna Gora puno sredstava izdvojila za rekonstrukciju romskih naselja i izgradnju novih stambenih jedinica za predstavnike romske nacionalne zajednice. Vlada Republike Crne Gore permanentno insistira da se od Ministarstva finansija izdvajaju novčana sredstva za problem stanovanja Roma.  Ministarstvo za infrastrukturu nam pomaže svojim novčanim sredstvima koja se daju lokalnim samoupravama kao pomoć pri izradi planskih dokumenata (izradi planova za stanovanje, kanalizacionih mreža, itd).

Romski savet u Crnoj Gori je, direktnom komunikacijom sa nadležnim institucijama, dao veliki doprinos poboljšanju položaja i punoj integraciji Roma u crnogorsko društvo, ocenio je predsednik države Filip Vujanović.

I na kraju je zaključio „ želim da Vas upoznam da se delovi Zakona o socijalnom stanovanju i Zakon o ”Nacionalnoj strategiji za rešavanje pitanja izbeglih i interno raseljenih lica romske zajednice”, kao i Zakon o ”Akcionim planovima za Rome” u okviru ”Strategije za davanje većih ovlašćenja Romima” primenjuju u stvarnosti u potpunosti”.

Predstavnici svjetske organizacije Roma su upoznali Vujanovića o aktuelnoj situaciji Roma u regionu i  složili su se da je stanje Roma u Crnoj Gori daleko bolje u poređenju sa zemljama u regionu. Konstatovali su da je država garant poštovanja i unapređenja prava Roma i daje Crna Gora u tom pogledu daleko odmakla u poređenju sa zemljama u regionu. Predsjednik Damjanović je naglasio da izražava veliko zadovoljstvo i zahvalnost za ono što je Crna Gora uradila i što čini za poboljšanje statusa Roma, to je primer za ostale države u regionu.

Generalni sekretar Svetske organizacije Roma Bajram Haliti je naglasio da je neophodno raditi na poboljšanju standarda politike jednakosti, koja se može izvršiti u cjelokupnoj oblasti životnih uslova Roma. Najvažniji uslovi su očigledni. Malo je Roma na fakultetima, malo je Roma u srednjim školama. Očigledan je problem zdravstva i primarne zdravstvene zaštite.

Zato je potrebno da  Crna Gora, u skladu sa Ustavom, potvrđenim i objavljenim međunarodnim ugovorima i opšteprihvaćenim pravilima međunarodnog prava, obezbeđuje manjinskim narodima i drugim manjinskim nacionalnim zajednicama, odnosno njihovim pripadnicima, zaštitu ljudskih prava i slobodu garantovanu svim građanima, kao i zaštitu posebnih manjinskih prava i sloboda.

U tom smislu, zaštita i unapređenje položaja Roma, proizilazi iz obaveza koje propisuju Međunarodni pakt o građanskim i političkim pravima, Međunarodni pakt o ekonomskim, socijalnim i kulturnim pravima, Evropska konvencija o ljudskim pravima i osnovnim slobodama, Evropska socijalna povelja, Okvirna konvencija Saveta Evrope za zaštitu nacionalnih manjina, Povelja o regionalnim ili manjinskim jezicima, mnogobrojne konvencije o zabrani različitih oblika diskriminacije – rasne, u obrazovanju, prema ženama, đeci, na radu i u vezi radnih odnosa, različita pravila tzv. mekog prava iz djelokruga UN, OEBS-a, Saveta Evrope, poput Deklaracije UN o pravima pripadnika nacionalnih, etničkih, vjerskih ili jezičkih manjina iz 1992.godine, UN Konvencije o apatridiji i Konvencije SE o apatridiji, Kopenhaških principa iz delokruga OEBS-a, različitih preporuka Saveta Evrope iz ove problematike.

Potpredsjednik Svetske organizacije Roma Zlatomir Jovanović je ukazao  o mogućnostima romskih NVO za aktivno uključivanje u proces kreiranja donatorskih strategija kroz edukaciju i unapređenje komunikacije sa donatorskim organizacijama koje su presudne za dalji razvoj trećeg sektora u Crnoj Gori, kojima treba da se dosta pozabavi država.

Jovanović kao i njegovi predhodnici  su naglasili neophodnost otvranja Knacelarije Svjetske organizacije Roma i nastavio: „ Nadam se da će u novoj Dekadi Roma otvaranje Kancelarije Svetske organizacije Roma u Podgorici biti od velike važnosti, jer će zauvek svojom politikom zaista stati na put jednom broju Roma koji su se dosad obogatili i prvenstveno koristili sredstva, koja su trebala da pripadnu romskom narodu, lično za sebe i svoje sopstvene interese, a zapostavili razvoj i interesne sfere romske nacionalne manjine.

Predsjednik Romskog Savjeta Isen Gaši se osvrnuo na strateške ciljeve Strategije. Strateški cilj koji se postavlja ovim dokumentom definisan je kao poboljšanje i unaprijeđenje položaja Roma u crnogorskom društvu, što treba da dovede do smanjenja razlika koje sada postoje između njihovog položaja i položaja ostalog stanovništva.

S obzirom na veoma kvalitetan normativni okvir garantovanih ljudskih i manjinskih prava u Crnoj Gori, osnovni cilj ove Strategije se može definisati i kao stvaranje uslova za primenu i primena osnovnih ljudskih i manjinskih prava u odnosu na romsku populaciju, individualno i kolektivno, kako bi se suštinski i kvalitativno poboljšao sveukupan društveni, kulturni, socio-ekonomski i svaki drugi položaj ove grupe građana Crne Gore. Na taj način će se omogućiti postepena integracija romske zajednice u društvene tokove Crne Gore, što će biti dugotrajan i složen proces.

Integracija romske populacije uključuje i uspostavljanje novih društveno-kulturoloških odnosa prema romskoj zajednici, oličenih u specifičnom vidu miroljubive koegzistencije sa većinskim stanovništvom i eliminisanje tradicionalnih predrasuda i stereotipa karakterističnih za odnos prema ovoj populaciji, nažalost, ne samo u Crnoj Gori.

Potpredsjednik   Romskog savjeta Muhamed Uković je pohvalio sve ono što je do sada postignutu, naročito iz sfere obrazovanja, ali  je ukazao na težak položaj Roma u Crnoj Gori  po pitanju proporcionalne zastupljenosti Roma u Institucijama sistema i političkoj participaciji.

Uković je kazao  da je  problem autentičnog predstavljanja Roma u crnogorskom parlamentu  prioritet broj jedan, jer se time stvaraju preduslovi da naše zajednice aktivno učestvuju u procesu donošenja odluka. Nažalost, to je jedan od ključnih razloga zašto nas nema u institucijama sistema. Ono što bih takođe posebno naglasio jeste to što nas trenutno nema u organima lokalne uprave, uglavnom zbog nedostatka političke volje, nepotizma i partitokratije na lokalnom nivou, nemamo niti jednog zaposlenog Roma ili Egipćanina. Problem je takođe što Romi do danas nemaju nacionalnu romsku partiju, preko koje bi artikulisali svoje interese, ali vjerujem da ćemo ubrzo pristupiti rješenju ovog problema, na način, što ćemo uskoro formirati i registrovati romsku nacionalnu partiju u Crnoj Gori. Činjenica je da mi drugog izbora nemamo, jer je to jedini put koji vodi djelotvornom učešću Roma u inistitucijama sistema i u procesu donošenja odluka.

Sekretar Romskog savjeta Ana Popović je govorila o  zdravstvu u našoj državi. U zdravstvenom sistemu se ne vode evidencije koje su zasnovane na etičkoj, nacionalnoj ili nekoj drugoj pripadnosti korisnika zdravstvene zaštite. Ipak, indirektno, uvidom u kategoriju „uplatioca doprinosa“ i „svojstvo osiguranika“ se može doći do podataka da li pripadnici romske populacije dobijaju usluge u zdravstvenom sistemu Crne Gore.

Uvidom u dnevne evidencije rada izabranih doktora, centara i jedinica za podršku, je evidentno da pripadnici romske populacije (koji imaju status interno raseljenih ili izbeglih lica ili lica koja traže azil ili posebnu zaštitu) dobijaju usluge koje dobijaju i ostali korisnici zdravstvene zaštite.

Reformom sistema zdravstva uveden je izabrani doktor preko koga osiguranici ostvaruju primarnu zdravstvenu zaštitu i koji im omogućava upućivanje i na sekundarni i tercijarni nivo zdravstvene zaštite. Zakon o zdravstvenom osiguranju je obezbedio da socijalno ugrožene kategorije, nezaposleni, deca do osnovne škole, a ako se školuju, dok završavaju srednje i visoko obrazovanje, žene u toku trudnoće i godinu dana nakon porođaja, stariji od 65 godina i oboleli od raznih bolesti, ne učestvuju u troškovima lečenja (imaju besplatnu zdravstvenu zaštitu).

Uredba o načinu ostvarivanja zdravstvene zaštite stranaca je pripadnike romske populacije izjednačila u pravima na zdravstvenu zaštitu, sa osiguranicima (na koga se odnosi zakon o zdravstvenom osiguranju). Sada nema normativnih prepreka da pripadnik romske populacije koji nema dokumenta (lična karta, pasoš ili neki drugi identifikacioni dokument, izvod iz knjige rođenih, jedinstveni matični broj) ostvari pravo na zdravstvenu zaštitu, kako u obimu tako i po sadržaju usluga, kao i redovni osiguranici. Slučajevi lica koja se suočavaju sa preprekama u ostvarivanju prava na zdravstvenu zaštitu će biti pojedinačno rešavani u saradnji sa UNHCR-om.

 

 

 

 

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*